‘Je moet meer in het nu leven’. ‘Het nu is alles wat we hebben’.

Tegenwoordig is ‘leven in het nu’ een veelgehoord advies. Het is een beetje het nieuwe ‘je moet positief denken’. Waarschijnlijk aangewakkerd door de wereldwijde bestseller ‘De kracht van het NU’ van Eckhart Tolle en de mindfulnesshype die erop volgde.

En alhoewel de intenties goed zijn, is het lastig om in het nu te leven. Daarnaast zijn er belangrijke nuances te maken en is het goed je bewust te zijn van bepaalde valkuilen. Omdat ik hier regelmatig vragen over krijg heb ik besloten een kort blogje te schrijven om hier wat licht op te schijnen.


Wat wordt er bedoeld met ‘leven in het nu’?

We beginnen met een definitie. Concreet gezien houdt ‘leven in het nu’ in dat je even stil staat en de aandacht brengt naar de huidige ervaring. Op die manier leer je uit de automatische piloot te stappen.

Die automatische piloot bestaat vaak uit allerlei ingesleten gewoontepatronen die niet altijd even helpend zijn. Een voorbeeld van zo’n patroon is dat de aandacht vrijwel altijd uitgaat naar alles wat je nog te doen hebt. Je kunt je voorstellen dat dat veel stress veroorzaakt. Door daar bewust van te leren worden kun je vaker de aandacht brengen naar waar je op dat moment bent. Vanuit die aanwezigheid kun je beter de behoeften van het lichaam voelen en op basis daarvan een bewuste keuze maken voor je volgende actie.


Hoe maak ik contact met het nu?

Om meer aanwezig te raken bij het huidige moment kun je de aandacht brengen naar diverse ‘poorten naar het nu’. In mindfulnessmeditaties maken we vaak gebruik van zintuigelijke ervaringen en lichaamssensaties. Die zijn vaak neutraal en heel concreet.

Ik gebruik zelf vaak de adem als een soort anker. De adem is altijd in het nu. Een andere ‘poort’ is de zintuigelijke ervaring van het voelen. Je kunt bijvoorbeeld even het contact voelen van de voeten met de grond of van de billen met de stoel waarop je zit. Je kunt ook even eten met aandacht. Waarbij je echt even de tijd neemt om bewust te proeven wat je tot je neemt in plaats van dat je wat ‘inwerpselen’ naar binnen gooit.

Kortom, kijk of je de aandacht naar het huidige moment kunt brengen door gewaar te worden van de ervaringen in het moment.


Als ik aan het nadenken ben, ben ik dan weg van het nu?

Niet per se. Het ligt eraan of je je bewust bent van de gedachten of niet. Wanneer je je niet bewust bent van gedachten dan ben je niet meer aanwezig waar je bent, maar dan zit je als het ware ín een verhaal van de denkgeest. Daar is overigens niks mis mee, de geest doet dat automatisch. Door je vaker bewust te worden van het huidige moment kun je wel vaker bewust kiezen wat je met de aandacht doet. En zo dus ook vaker uit stresspatronen stappen.

Je hebt zelfs een meditatie op gedachten. Hierbij probeer je tijdens de duur van de oefening gewaar te zijn van de stroom van gedachten die vanuit zichzelf in het moment voorbijkomt.


Je hebt het vaak over waardengerichte doelen stellen. Maar daarmee houden we ons bezig met de toekomst, terwijl we alleen het nu hebben. Voeden we daarmee niet ons ego? Hoe zit dat?

Ik zie de stelling ‘alles wat we hebben is het nu’ iets genuanceerder. Uiteindelijk is het nu de plek waar je kunt toetsen of je in lijn met je waarden leeft. Wanneer er in het nu een discrepantie is tussen je waarden en je levensomstandigheden dan voel je dat en kun je stappen zetten om je levensomstandigheden meer in lijn te brengen met je waarden. En dat kun je alleen doen door de toekomst, vanuit ieder nieuw moment dat je in het nu wordt aangereikt, te betreden met die waarden als kompas.

Met het ego wordt vaak ons sociale masker bedoeld. De manier waarop we maatschappelijk gezien een beeld van onszelf proberen hoog te houden. Waarden representeren wat wij in de kern belangrijk vinden en dienen niet als sociaal masker voor externe validatie. Sterker nog: kiezen voor een waardengericht leven zal hoogstwaarschijnlijk van je vragen om impopulaire beslissingen te nemen.

Een belangrijke vraag op je pad is overigens wel: is de discrepantie tussen mijn waarden en mijn levensomstandigheden te wijten aan de praktische levensomstandigheden (baan, relatie, woonplek) of aan hoe ik mij ertoe verhoud? We kunnen namelijk ook met onze percepties – vaak oude ingesleten conditioneringen – de levensomstandigheden kleuren en zo bijvoorbeeld van baan naar baan of van partner naar partner bewegen zonder dat er echt iets verandert. Immers, waar je ook gaat daar ben je (titel van een mooi boek van Jon Kabat-Zinn).

Kortom: in het nu betreden we de toekomst en onze waarden kunnen fungeren als onze wegwijzers. Je kunt dus ook in het nu plannen hoe je in de toekomst meer waardengericht wilt leven.


Het nu is voor mij ondraaglijk, ik wil ervan weg

Wanneer je in het nu in een levenssituatie zit die schadelijk voor je is dan is het natuurlijk heel terecht daarvan weg te willen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer je een baan hebt waarbij je leidinggevende constant over je grenzen gaat. Of wanneer je in een baan zit die weinig zingevend voor je is en je energie leeg trekt.

Het is ook prima om af en toe afleiding te zoeken en niet constant te hoeven leven met onprettige gevoelens. Dit kan helpend zijn wanneer de levenssituatie waarin je je begeeft geen directe, praktische oplossing kent. Bijvoorbeeld wanneer je ziek bent en er niet direct zicht is op genezing.

In veel andere gevallen kan het juist helpend zijn om te leren met de gevoelens te zijn. Vaak is ‘ik kan het niet aan’ slechts een gedachte en merk je in de praktijk dat je voldoende draagkracht hebt voor de onprettige gevoelens en gedachten. Ik kwam laatst een mooie quote van Mark Manson tegen die hierover ging:

‘You don’t build psychological resilience by feeling good all the time. You build psychological resilience by getting better at feeling bad’

Door te leren aanwezig te zijn met onprettige gevoelens en gedachten leer je dat je je niet door die gevoelens en gedachten hoeft te laten leiden, dat ze niet waar hoeven te zijn, dat je er niet aan onderdoor gaat en dat je veel meer aankunt dan je denkt.


Leven in het nu, is dat een beetje hetzelfde als YOLO?

Ik interpreteer YOLO (You Only Live Once) als een sprong in het diepe in het moment. Je maakt een keuze zonder bewust stil te staan bij de consequenties. En alhoewel dit af en toe best prima is kan het ook leiden tot een ‘kop in het zand-strategie’ waarbij je je ogen sluit voor huidige of toekomstige verantwoordelijkheden: Hakuna Matata.


Kun je leren om meer in het nu te leven?

Jazeker, tijdens bijvoorbeeld een achtweekse mindfulnesstraining leer je hoe je je gewaarzijn kunt trainen. Door op een geduldige, milde manier het gewaarzijn te trainen zul je gaan merken dat je je vaker bewust bent van het huidige moment. Je wordt als het ware vaker ‘wakker’ in het moment.


Waar is dat goed voor, dat leven in het nu?

Je opmerkzaamheid trainen zodat je meer aanwezigheid ervaart kan heel heilzaam zijn. Bijvoorbeeld wanneer je het gevoel hebt dat je altijd druk bent en altijd ‘aan’ staat, het gevoel hebt dat je geleefd wordt, veel stress ervaart, weinig geniet van dingen en het gevoel hebt dat je je leven niet echt meekrijgt en beleeft.

Ook veel psychosomatische klachten zoals hoofdpijn, maag- en darmklachten, spanning in nek, schouders en achterhoofd en slapeloosheid kunnen hun oorsprong hebben in het constant leven vanuit gewoontepatronen.

Door meer contact te leren maken met het nu leer je vaker uit je patronen te stappen en zo bewust te kiezen voor een nieuwe, meer helpende respons. Dit kan een hele batterij aan positieve effecten hebben.

Tot slot leert aanwezig zijn je het wonderlijke in het gewone weer te zien. Aandacht bepaalt onze ervaring en vaak zit de intensiteit van de ervaring niet in veel en snel maar juist in langzaam en weinig.


Ik heb geprobeerd in deze blog een aantal veelvoorkomende vragen te beantwoorden, maar het kan natuurlijk zo zijn dat je nog vragen hebt. Voel je vrij om mij te mailen op
ferry@bananatree.nl.

Ben je nieuwsgierig geraakt naar een training of een 1-op-1 traject? Stuur me dan ook even een mailtje.