Ik ben vast niet de enige ;). Er zit echter wel een verschil tussen mensen. Sommige mensen gaan best goed op thuiswerken, andere weer helemaal niet. Sommige mensen spenderen hun weekenden het liefst binnen met klein gezelschap, andere voelen zich het fijnst bij grootse feestjes. In dit blog wil ik licht schijnen op wat je persoonlijkheid doet met de wijze waarop je de lockdown beleeft.

 

De grote vijf

Tijdens mijn studie psychologie zag ik ‘em regelmatig voorbijkomen: het Big Five persoonlijkheidsmodel van Costa en McCrae (oa. 1992). En enige tijd geleden heb ik een hele cursus over dit model gevolgd. En alhoewel ik bewust gekozen heb voor een alternatieve route om mensen mentaal te begeleiden zodat ik ze minder in hokken plaats – ik vind de reguliere GGZ te procedureel en diagnosticerend – geloof ik wel dat het model een verhelderende werking kan hebben. En dat kan verlichten.

Je bent je persoonlijkheidstrekken niet, het zijn veelvoorkomende reacties die je kunt hebben. Daarbij is het een theorie. Wel een heel sterk onderbouwde theorie, maar het is nog altijd een benadering of interpretatie van de werkelijkheid.

Je persoonlijkheidstrekken kun je zien als een low resolution solution to complex problems (quote van Dr. Jordan Peterson) oftewel een simpele, geautomatiseerde reactie op een complexe uitdaging in het moment. We kunnen nooit alle informatie over een situatie in overweging nemen en dus kiest ons systeem een geautomatiseerde reactie om de situatie door te komen. Het moet wat.

Wat die geautomatiseerde reacties zijn en hoe corona invloed op deze reacties heeft ga ik in deze blog uiteenzetten.

Dit is geen wetenschappelijke uiteenzetting. Puur een eigen observatie op basis van mijn kennis over het model.

 

Een beknopte blik op de vijf trekken

Het Big Five model, ook samengevat in het acronym OCEAN, is het best gevalideerde persoonlijkheidsmodel dat er is en bestaat uit vijf trekken die je het duidelijkst zou kunnen weergeven op een continuüm. Je zou twee uiterste puntjes kunnen tekenen en bij elke trek staat jouw schuifje ergens tussen die twee puntjes.

De typeringen hieronder zijn extremen. Zo kun je bijvoorbeeld het schuifje extraversie ergens in het midden hebben staan en daardoor je tijd redelijk 50/50 verdelen tussen impulsief en bedachtzaam gedrag.


O
penheid – mensen die hoog scoren op openheid zijn in staat sterk conceptueel te denken. Ze kunnen goed de breedte in denken en visie scheppen. Deze trek heeft de meest directe relatie met IQ en creativiteit. Dit zijn mensen die goed gaan op innovaties en vooruitgang.

Invloed van corona: corona werkt beperkend en isolerend. Dit kan ervoor zorgen dat mensen die normaal gesproken goed gaan op nieuwe ontwikkelingen en vrijgeestigheid zich ingeperkt voelen. Je zou andersom verwachten dat mensen die wat conservatiever van aard zijn minder moeite ervaren.


C
onsciëntieusheid – mensen die consciëntieus zijn scoren hoger op discipline en ordelijkheid. Het zijn mensen die in staat zijn om zich te richten op lange termijn doelen en kunnen hiervoor op korte termijn veel laten. Daarnaast zijn dit vaak de mensen met een net bureau.

Invloed van corona: om prettig thuis te kunnen werken heb je een bepaalde mate van zelfdiscipline nodig. Iemand die hoog scoort op consciëntieusheid zal hier waarschijnlijk minder moeite mee hebben (dank aan Maryline Lapaire (lapaire.nl) voor de toevoeging)


E
xtraversie – mensen die hoog scoren op extraversie zijn vaak assertieve persoonlijkheden die meer dan gemiddeld positieve emoties ervaren. Ze krijgen energie van sociale gelegenheden en zijn geneigd zich veel te uiten. Een ander kenmerk van extraverte mensen is dat ze impulsiever zijn en meer gericht op het huidige moment.

Invloed van corona: de behoefte van extraverte mensen aan actie in een sociale setting is zo goed als de kop ingedrukt. Je zou dus verwachten dat mensen die hoog scoren op deze trek meer dan gemiddeld moeite hebben met de sociale beperkingen.


Servicegerichtheid (Agreeableness)
– dit zijn mensen die meer bezig zijn met de ander dan met zichzelf. Ze zijn vaak goed in zorgen en willen het graag goed doen voor anderen. Het zijn nette en correcte mensen die veel rekening houden met hun omgeving. Ze zijn goed in aftasten en sociaal wenselijk te reageren. Ze zijn ook gevoelig voor autoriteit. Vrouwen scoren hier gemiddeld hoger op. De hypothese is dat dit de biologie van het moederschap ten goede komt.

Invloed van corona: het aspect van ‘rekening houden met’ en de gevoeligheid voor autoriteit kan ervoor zorgen dat mensen met deze trek overmatig willen voldoen aan de regels die gesteld zijn en daardoor zichzelf hun eigen behoeften ontzeggen. Mensen die hier laag op scoren zullen eerder de grenzen van de regels opzoeken of overschrijden en daardoor persoonlijk minder last van de regels ondervinden.


N
euroticisme – neuroticisme is de negatieve emotie dimensie die zich praktisch vertaalt in bijvoorbeeld meer zorgen maken, meer spanning voelen en meer onzekerheid. Dit klinkt negatief maar is het niet per se. Het is wel onprettig om te ervaren. Mensen die hoog scoren op deze trek zijn vaker geneigd om te zien wat er niet is of wat mis kan gaan. Neuroticisme is een voorspeller voor bijvoorbeeld angst en depressie.

Invloed van corona: wanneer je wat gevoeliger bent voor piekeren en angstgevoelens dan zullen deze door de coronasituatie waarschijnlijk nog sterker worden aangewakkerd. Het is dus niet verwonderlijk wanneer je in deze tijd meer negatieve en zware emoties ervaart. Wanneer je hier laag op scoort zul je waarschijnlijk een meer nuchtere blik op corona en de maatregelen hebben.

Dit is even een heel beknopte en beperkte schets van de vijf trekken maar als het goed is heb je wel een gevoel. We hebben allemaal een mix van deze trekken en bij elke trek zit jouw schuifje dus ergens op een schaal. Uiteraard is dit een simplistische weergave en is de realiteit veel complexer en weerbarstiger dan dit maar het geeft een indruk.

Belangrijk is overigens wel om de trekken altijd ten opzichte van elkaar te beoordelen. Zo krijgen de negatieve emoties van iemand die hoog scoort op neuroticisme ook tegenwicht van de trek extraversie, wanneer iemand hier ook hoog op scoort. De coronamaatregelen kunnen hier zoals gezegd wel invloed op hebben.

Waarom ik niet zo lekker ga op deze lockdown? Nou ik scoor:

  • Hoog op openheid
  • Iets hoger dan gemiddeld op consciëntieusheid
  • Hoog op extraversie
  • Hoog op servicegerichtheid
  • Iets hoger dan gemiddeld op neuroticisme

Oftewel, je zou mij het beste kunnen omschrijven als een enthousiaste, sociale, gedisciplineerde, zorgende en creatieve jongen die af en toe wat stressgevoelig kan zijn. Niet verwonderlijk dat ik me niet per se top voel in deze tijd…

En hoe gaat het met jou?

 

Ben je benieuwd naar jouw eigen Big Five profiel of wil je die eens door mij laten beoordelen? Neem gerust contact met me op via onderstaande button.