‘life is not about becoming something. It’s about unbecoming everything you thought you should be’

Zelfliefde. Gaat je mond al krom staan? Trek ‘em dan maar weer recht want zelfliefde (oke, als je er echt niet tegen kan noem het dan zelfrespect) is waarschijnlijk dé belangrijkste skill die je in deze wereld van oneindige externe invloeden en verleidingen eigen moet maken. Ik hoop, met mijn bescheiden verhaal, je daartoe aan te zetten.

Zelfliefde in de westerse wereld van de 21e eeuw

Gisteren was het Valentijnsdag. En dat deed mij realiseren hoe sterk wij in onze maatschappij onze liefde continu outsourcen: we nemen onze geliefde mee uit eten omdat we hopen dat hij/zij (en alle andere genders) ons op die manier leuk blijven vinden. We plaatsen leuke shots op social media omdat we hopen dat mensen het liken. We doen, tegen onze wil, wat onze leidinggevende ons zegt omdat we hopen dat we zo onze baan behouden en sociaal gezien op de juiste ladder blijven staan. We kopen een mooie auto zodat de buren denken: “zo zo”. We kijken naar plaatjes van celebrities, fitgirls en crossfitboys en doen ons best om er ook zo uit te zien om zodoende ‘de beste versie van onszelf’ te worden. En alhoewel met veel van deze handelingen niet per se iets mis is, is het wel belangrijk om stil te staan waarom je doet wat je doet. En of dat écht is wat je ten diepste wil. Er gaat een verhaal de rondte dat de Dalai Lama eens een bezoek bracht aan een psychiatrische instelling in West-Europa en te horen kreeg dat zo’n beetje elke cliënt leed aan een negatief zelfbeeld. De Dalai Lama reageerde met een groot vraagteken, hij had nog nooit van dit fenomeen gehoord..

Zelfliefde, mijn persoonlijke verhaal

Ook ik ben van nature een leek wat zelfliefde betreft. Ik heb het, tot voor kort, nooit écht begrepen. En zo kreeg ik op mijn 15e plots last van zware paniekaanvallen. En het werd steeds erger. Zo erg zelfs dat ik niet meer op bepaalde plekken durfde te komen omdat ik bang was dat er weer een aanval kwam. En zo ontwikkelde ik ook depressieve klachten. Na een zware aanval kon ik vaak minimaal een dag plat op bed blijven liggen. Je kunt je voorstellen dat dit een negatieve spiraal in gang zette waar ik moeilijk uit kon komen. Na vele gesprekken, vele jaren van zelfonderzoek en zelfontwikkeling en ontelbaar veel meditatiesessies later trok ik mezelf langzaam uit die spiraal. Nu, 15 jaar later, zie ik glashelder wat er aan de hand was: een chronisch gebrek aan zelfliefde. Ik was altijd gewend te doen wat ik moest doen, haalde de hoogste cijfers van de klas om daarna de complimenten van de leraren en familieleden te verzamelen, ik moest uitblinken in elke sport, ik maakte keuzes op basis van wat ‘goed’ was, ik ging achter de meiden aan die populair waren en ik pleaste alles en iedereen om leuk gevonden te worden. ‘Ferry, de allemansvriend’, werd ik genoemd. En alhoewel ik het nog altijd als een kwaliteit zie dat ik met veel mensen door een deur kan schuilt daar natuurlijk een groot gevaar: je pleast iedereen, behalve jezelf.

Zelfliefde, hoe dan?

Puttend uit mijn eigen ervaringen en ervaringen met het begeleiden van andere mensen hierin kan ik het volgende zeggen:

  • Zet jezelf op de eerste plek. Dit is het meest sociale dat je kunt doen. Door goed voor jezelf te zorgen kun je ook goed voor een ander zorgen. ‘You can’t pour from an empty cup’.
  • Welke taal gebruik je richting jezelf? Heb je een sterke innerlijke criticus waardoor je jezelf vaak negatief bejegend? Doorbreek dan die gewoonte door allereerst op te merken dat je het doet. Meditatie helpt je goed bij het scherper worden op je ingesleten gewoontepatronen. Kies dan voor de weg van mildheid en vriendelijkheid naar jezelf: op momenten dat het goed gaat maar helemaal wanneer het minder goed gaat. Accepteer jezelf volledig en kraak je lichaam (met al z’n beperkingen), gevoelens, gedachten en emoties niet af. Mens zijn betekent dat alles er mag zijn.
  • Neem je intuïtie serieus. Herken je dat: je maakt een keuze en achteraf denk je: ‘ik wist aan het begin eigenlijk al dat dit niks voor me was’? Je intuïtie heeft het vaker goed dan je denkt. Belangrijk hierbij is het onderscheid blijven zien tussen intuïtie en geconditioneerd oordeel. Het 2e kan je je juist van mooie ervaringen weghouden.
  • Neem je energie serieus. Krijg je ergens energie van? Top, volg het dan en laat je niet tegenhouden door je eigen blokkerende overtuigingen of de mening van anderen. Wil je achter die droombaan aan? Doen! Hoe serieus neem je jezelf als je je eigen energie continu blijft smoren?
  • Respecteer je eigen grenzen. Heb je het gevoel dat je iets doet wat niet bij je hoort? Of dat je jezelf vaak ergens in verliest? Je meegaat in andermans keuzes en aan het einde van de dag op en moe bent? Dan ga je hoogstwaarschijnlijk over je grenzen. Dit kan zowel in samenwerkingen of relaties. Wees je heel bewust van je eigen grenzen en respecteer deze. Wanneer je er overheen gaat kom je vaak stress, negativiteit en twijfel tegen. En daar heeft niemand wat aan.
  • Heb lef en wees niet bang. Hoe vaak komt het voor dat je iets voor jezelf houdt of maar mee gaat in de mening van een ander omdat je bang bent om voor jezelf te gaan staan? Stop daar maar zo snel mogelijk mee. Recht je rug en ga staan voor wat je belangrijk vindt. Verval niet in wollige verhalen om maar om de hete brei heen te blijven draaien maar zeg kernachtig wat je vindt. Wat de ander daarmee doet is zijn of haar verantwoordelijkheid. Wees niet bang om mensen te verliezen of conflicten aan te gaan. De mensen die jouw echte zelf waarderen blijven wel hangen. En wat heb je überhaupt aan relaties die gebaseerd zijn op een fake image?

Zelfliefde blijft een proces. Een tuintje dat je altijd moet blijven verzorgen. En voor mensen die zich in mijn verhaal herkennen (de pleasers onder ons) zal het altijd iets blijven om scherp op te zijn. Maar door er scherp en opmerkzaam op te zijn heb je een keuze. En, vrijelijk geciteerd naar wijlen Viktor Frankl, in die keuze ligt jouw vrijheid, groei en ontwikkeling.

Wees lief voor jezelf en je zult merken dat het een boost geeft aan jezelf, je werk en je persoonlijke en intieme relaties.

Een training volgen voor meer zelfliefde? Doe mee met de volgende mindfulnesstraining op 8 maart!