Het aantal burnouts en depressies blijft jaarlijks stijgen en het lijkt vooralsnog niet mogelijk om het tij echt te keren. Op dit moment lopen 1 miljoen Nederlanders een risico op een burnout (Rijksoverheid, eind 2015) en is depressie de nummer 1 oorzaak van invaliditeit wereldwijd (WHO, 2015). Dit zijn de extreme gevallen. Daarnaast zijn er ontelbaar veel mensen die leven met energielekken en weinig inspiratie. Vanuit de reguliere zorg is er een groeiend tekort aan klinisch psychologen en zelfs wanneer mensen naar een wetenschappelijk en klinisch opgeleid psycholoog gaan worden velen niet duurzaam geholpen. Aan de andere kant hebben organisaties moeite met het vinden en binden van talent zijn er nog nooit zoveel mensen geweest die zelfstandig hun dromen volgen en doen waar hun energie hen naartoe stuurt. We leven in een interessante tijd. In dit blog deel ik mijn kijk op deze ontwikkelingen en waarom we allemaal een morele plicht hebben om in actie te komen.

Wat ik zie als de kern van het probleem en de oplossing

Ik zie mentale klachten (als depressies, burnouts en angsten) als een respons op de eenzijdige verstarring van een systeem (de norm of de geïnternaliseerde overtuigingen van een persoon) waardoor de persoon er, veelal van zichzelf, niet mag zijn zoals hij/zij is en daardoor in innerlijk conflict raakt. Door een gebrek aan zelfliefde/zelfacceptatie gaat de persoon overmatig veel dragen wat niet voor hem/haar bedoeld is en zichzelf minder goed begrenzen waardoor hij/zij meer en meer geleefd wordt volgens de normen van het systeem waarin hij/zij zich bevindt. Wanneer er te ver over de grenzen heen wordt gegaan verliest de persoon de verbinding met zichzelf en z’n waarden en dit manifesteert zich in een mentale klacht (iemand’s gevoeligheid). Net als wanneer je het lichaam aan druk blootstelt de zwakte zich manifesteert (een zwakke rug bijvoorbeeld). De burnouts/depressies zijn slechts een symptoom en moeten dus niet bestreden worden maar moeten worden gezien als signaal om actief te werken aan een stuk zelfacceptatie en leren leven en handelen naar waarden (waar de energie zit). Kortom: er hoeft niks aan de persoon te worden veranderd, het enige wat er moet gebeuren is de persoon te helpen bij zelfacceptatie en de persoon te stimuleren zijn/haar energie te volgen: zijn/haar potentie ten volste benutten.

Waarom ik geloof dat de reguliere zorg steeds minder goed werkt

Alvorens ik de keuze maakte om aan de slag te gaan als coach was ik gestart met de master Klinische Psychologie. Ik heb een bachelor in de psychologie en een master bedrijfskunde en wilde me verder bekwamen als psycholoog met behulp van de master. Ik merkte tijdens de eerste vakken hoe ik meer en meer in een bepaald denkkader (systeem) werd gedrukt en ik besloot toen direct te stoppen omdat ik me realiseerde: échte heling kan alleen gerealiseerd worden met een systeemloze aanpak. Vanuit vrijheid.

De huidige zorg zit zelf té vast in systemen om als duurzame genezer te kunnen fungeren. Onder druk van de zorgverzekeraars worden bepaalde trajecten wel vergoed en andere weer niet. Hoe het nu gaat: een cliënt komt bij de psycholoog, vult een aantal vragenlijsten in en krijgt een diagnose. Aan die diagnose hangt dan een bepaalde vergoeding: de cliënt krijgt een x aantal sessies vergoed vanuit de verzekeraar vanuit aanpak x (veelal cognitieve gedragstherapie). Maar uitgaande van het feit dat het systeemdenken zelf het probleem is, hoe kun je dan verwachten dat je een persoon op die manier écht heelt? Hoe kun je een vastomlijnd traject aanbieden om een mens vrij van een systeem te maken? Hoe kun je zo bepalen wat de persoon werkelijk nodig heeft? Je laat als het ware weer een systeem los op iemand terwijl dat nou net is waar diegene uit moet zien te komen.

Waarom je jouw waarheid moet leven

We zijn wandelende voertuigen voor energie. En de energie wil een bepaalde kant op. De energie wil eruit. Wanneer jij jouw potentieel niet benut zal er altijd iets blijven knagen. Alsof je op een tuinslang gaat staan. De druk wordt steeds verder opgevoerd en uiteindelijk knap je: je brand op of komt in een negatieve spiraal. Hoe meer tegendruk jij geeft aan jouw potentieel hoe slechter je je mentaal, emotioneel en uiteindelijk ook fysiek gaat voelen. En dat heeft een functie! Namelijk: jou duidelijk maken dat dit niet jouw pad is. Dit niet de weg is die jouw energie of potentieel wil volgen. Zoals hierboven omschreven: burnouts en depressies zijn veelal het gevolg van te veel energie steken in zaken die niet voor jou bedoeld zijn. Je bent dus als het ware enorm veel tegendruk aan het genereren en het lichaam reageert daarop.

Het gaat er dus om dat jij meer en meer jouw waarheid gaat leven. Onze overtuigingen, vanuit onze opvoeding en de maatschappij, werken hierin vaak blokkerend. We zijn bang om de energie te volgen want we hebben onszelf omringt met verplichtingen of een status waaraan we denken te moeten voldoen. Wil je werkelijk het leven leven dat bij je hoort? Realiseer je dan ten diepste dat je in het leven maar heel weinig échte keuze hebt. Wat ik daarmee wil zeggen: het is niet jouw hoofd dat kiest maar jouw levensenergie. Noem het passie, purpose of je hart volgen. Het maakt niet zoveel uit welk label je daarop plakt. We kiezen niet van wie of waarvan we houden. Bruce Lee zei: ‘be water my friend’ en daarmee bedoelde hij dat we de weg van de minste weerstand moeten volgen. Ga daar waar de energie je naartoe brengt. En dat betekent niet dat je je altijd goed en gelukkig zult voelen. Integendeel, je zult vaak angst en pijn voelen. Je zult lijntjes moeten doorknippen. Dit is emotioneel gezien het moeilijkste pad maar je weet WAAROM je het doet. Daar waar je energie naartoe gaat is vaak datgene waar je het meest bang voor bent. Omdat er echt iets op het spel staat. Maar je hebt geen keus, het pad is al voor jou uitgestippeld. Slacht je draken. Je hebt de morele plicht om dit pad te volgen omdat je niet alleen jezelf maar iedereen om je heen ermee helpt. Je bent een potentieel dat zichzelf wil manifesteren en wanneer je hier niet aan toegeeft doe je jezelf en iedereen om je heen tekort. De enige keuze die je hebt is de energie te volgen of genoegen nemen met een leven van futloosheid, energielekken, weinig inspiratie en creativiteit, een ‘is dit het nou’-gevoel en in het ergste geval mentale en zelfs lichamelijke kwalen.

‘Find your cross and carry it up that hill’ – Jordan Peterson